Oktobar je mjesec u kojem se kroz istoriju dogodio veliki broj događaja koji su ostavili dubok trag – od revolucija i ratova do velikih naučnih otkrića, političkih prekretnica i događaja koji su promijenili svakodnevni život miliona ljudi.
Od početka mjeseca do njegovog posljednjeg dana, kalendar je ispunjen datumima koji podsjećaju koliko se istorija često mijenjala upravo u nekoliko sati.
1. oktobar – Kina postaje Narodna Republika
1. oktobra 1949. godine Mao Cedung je u Pekingu proglasio osnivanje Narodne Republike Kine. Taj događaj označio je završetak kineskog građanskog rata i početak nove epohe u istoriji najmnogoljudnije zemlje svijeta.
3. oktobar – Ujedinjenje Njemačke
3. oktobra 1990. godine Njemačka je ponovo ujedinjena nakon više od četiri decenije podjele na Zapadnu i Istočnu Njemačku.
Ovaj datum danas se obilježava kao Dan njemačkog jedinstva.
4. oktobar – Čovjek šalje prvi satelit u svemir
4. oktobra 1957. godine Sovjetski Savez lansirao je Sputnik 1, prvi vještački satelit koji je obišao Zemlju.
Bio je to početak svemirske trke koja će obilježiti naredne decenije.
5. oktobar – Velika politička promjena u Srbiji
5. oktobra 2000. godine masovne demonstracije u Beogradu dovele su do političke promjene nakon osporavanja rezultata predsjedničkih izbora održanih 24. septembra.
Slobodan Milošević je narednog dana priznao izborni poraz, a Vojislav Koštunica potom je preuzeo funkciju predsjednika Savezne Republike Jugoslavije.
12. oktobar – Kolumbo stiže do Amerike
12. oktobra 1492. godine ekspedicija Kristofora Kolumba stigla je do ostrva u današnjim Bahamima.
Događaj je označio početak trajnog kontakta između Evrope i Amerika, ali i procesa koji je imao ogromne i često tragične posljedice po starosjedilačko stanovništvo.
14. oktobar – Bitka koja je promijenila tok srednjovjekovne Engleske
14. oktobra 1066. godine odigrala se Bitka kod Hastingsa, u kojoj je Vilijam Osvajač porazio engleskog kralja Harolda II.
Normansko osvajanje trajno je promijenilo politički i kulturni razvoj Engleske.
24. oktobar – Dan Ujedinjenih nacija
24. oktobra 1945. godine stupila je na snagu Povelja Ujedinjenih nacija, čime su Ujedinjene nacije zvanično počele da postoje.
Ovaj datum obilježava se kao Dan Ujedinjenih nacija.
29. oktobar – Nastanak moderne Turske
29. oktobra 1923. godine proglašena je Republika Turska, a Mustafa Kemal Ataturk postao je njen prvi predsjednik.
Datum se danas obilježava kao Dan Republike.
31. oktobar – Dan reformacije
31. oktobra 1517. godine Martin Luter je, prema tradicionalnom istorijskom prikazu, objavio svojih 95 teza, događaj koji se smatra jednim od ključnih trenutaka koji su pokrenuli protestantsku reformaciju u Evropi.
Oktobar zato nije samo još jedan mjesec u kalendaru. Njegovi datumi podsjećaju na padove i usponе država, revolucije, tehnološke proboje, političke promjene i događaje čije posljedice osjećamo i danas.
Od prvog satelita u svemiru do ujedinjenja Njemačke, od promjena u Srbiji do nastanka Ujedinjenih nacija – istorija oktobra pokazuje koliko jedan datum može promijeniti tok događaja.
Srpskacafe
